Czy nieważny paszport trzeba zdać? Wyjaśniamy, co z nim zrobić

Stary paszport często zostaje w szufladzie razem z pieczątkami i wspomnieniami z podróży. Gdy termin jego ważności mija, pojawia się jednak pytanie, czy można go po prostu odłożyć, czy trzeba załatwić coś w urzędzie. Wątpliwości wracają zwłaszcza przy wyrabianiu nowego dokumentu. Sprawdź, czy nieważny paszport trzeba zdać, kiedy zabrać go do urzędu i na jakich zasadach możesz zachować go na pamiątkę!

Czy nieważny paszport trzeba oddać do urzędu?

Nieważnego paszportu nie trzeba oddawać do urzędu tylko dlatego, że upłynął termin jego ważności. Samo przeterminowanie dokumentu nie wymaga więc osobnej wizyty w punkcie paszportowym. Paszport traci ważność automatycznie z datą wskazaną w książeczce — nie trzeba składać wniosku, aby urząd to potwierdził.

Stary paszport warto jednak zachować i zabrać przy odbiorze nowego dokumentu. Urzędnik fizycznie go anuluje, czyli odpowiednio uszkodzi książeczkę i jej warstwę elektroniczną. Jeśli chcesz zatrzymać paszport na pamiątkę, powiedz o tym podczas wizyty. Po anulowaniu możesz otrzymać go z powrotem.

Inne zasady dotyczą dokumentu odnalezionego po wcześniejszym zgłoszeniu zagubienia lub kradzieży. Taki paszport trzeba niezwłocznie zwrócić do organu paszportowego, nawet jeśli widniejąca w nim data ważności jeszcze nie minęła. Dlatego znaczenie ma nie tylko to, czy dokument jest nieważny, ale również powód utraty ważności.

Co zrobić z paszportem, który stracił ważność?

Paszport, który stracił ważność, przechowuj w bezpiecznym miejscu i zabierz do urzędu przy odbiorze nowego dokumentu. Nie musisz jednak od razu występować o kolejny paszport, jeśli go nie potrzebujesz. Sam upływ terminu ważności nie nakłada obowiązku wymiany dokumentu ani utrzymywania ważnego paszportu przez cały czas.

Jeśli planujesz podróż, najpierw sprawdź, jaki dokument jest wymagany na całej trasie. Być może wystarczy Ci ważny dowód osobisty. Natomiast gdy potrzebujesz paszportu, złóż wniosek o nowy odpowiednio wcześniej. Uwzględnij przy tym nie tylko czas jego wydania, lecz także wymagany przez kraj docelowy okres ważności.

Do czasu wizyty w urzędzie nie niszcz samodzielnie książeczki ani nie wyrzucaj jej do zwykłego kosza. Stary paszport nadal zawiera Twoje dane osobowe, dlatego przechowuj go tak, aby osoby postronne nie miały do niego dostępu. Po otrzymaniu nowego dokumentu trzymaj oba oddzielnie — dzięki temu łatwiej unikniesz pomyłki przy pakowaniu.

Czy można zachować nieważny paszport?

Nieważny paszport można zachować, również po odebraniu nowego dokumentu. Jeśli przekazujesz starą książeczkę urzędnikowi do fizycznego anulowania, powiedz, że chcesz otrzymać ją z powrotem. Ustawa o dokumentach paszportowych przewiduje zwrot anulowanego egzemplarza osobie, która wyrazi taką wolę — nie trzeba uzasadniać tego szczególnymi okolicznościami.

Dzięki temu możesz zatrzymać paszport z pieczątkami z dawnych podróży i wracać do niego jak do pamiątki. Urzędowe anulowanie pozostawia jednak trwałe uszkodzenia książeczki i jej warstwy elektronicznej. Nie oczekuj więc zwrotu dokumentu w niezmienionym stanie: zachowanie paszportu nie oznacza zachowania jego ważności.

Kiedy stary paszport trzeba zwrócić?

Stary paszport trzeba przekazać do urzędu w określonych sytuacjach, m.in. przy odbiorze nowego dokumentu, jeśli dotychczasowy jest jeszcze ważny. Osobny obowiązek zwrotu dotyczy paszportu odnalezionego po zgłoszeniu utraty oraz dokumentów osób, które utraciły polskie obywatelstwo lub zmarły.

W praktyce zasady wyglądają następująco:

• Przy odbiorze nowego paszportu przekazujesz dotychczasowy ważny dokument do unieważnienia, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie. Po fizycznym anulowaniu możesz poprosić o jego zwrot.
• Jeśli odnajdziesz swój paszport zgłoszony wcześniej jako utracony, musisz niezwłocznie oddać go dowolnemu wojewodzie lub konsulowi. Odnalezienie dokumentu nie przywraca jego ważności.
• Po utracie polskiego obywatelstwa należy niezwłocznie zwrócić posiadane dokumenty paszportowe dowolnemu wojewodzie lub konsulowi.
• Paszport osoby zmarłej przekazuje się wojewodzie, konsulowi albo kierownikowi urzędu stanu cywilnego, który sporządza akt zgonu.

Natomiast jeśli znajdziesz paszport innej osoby, również nie możesz go zatrzymać. Przekaż go wojewodzie lub konsulowi; możesz też oddać dokument Policji, Straży Granicznej albo innemu organowi administracji publicznej. Dzięki temu trafi on do właściwego urzędu i zostanie zabezpieczony zgodnie z procedurą.

Najważniejsze informacje

• Paszportu nie trzeba oddawać do urzędu wyłącznie dlatego, że upłynął termin jego ważności. Nie wymaga to osobnego zgłoszenia ani wizyty w punkcie paszportowym.
• Przeterminowany dokument nie oznacza obowiązku natychmiastowego wyrabiania kolejnego. O nowy paszport możesz wystąpić wtedy, gdy będzie Ci potrzebny.
• Przy odbiorze nowego paszportu zabierz poprzedni dokument. Jeśli nadal jest ważny, co do zasady zostanie unieważniony.
• Możesz zachować starą książeczkę po jej fizycznym anulowaniu. Powiedz urzędnikowi, że chcesz otrzymać ją z powrotem — nie musisz podawać szczególnego uzasadnienia.
• Fizyczne anulowanie pozostawia trwałe uszkodzenia książeczki i jej warstwy elektronicznej. Zwrot dokumentu na pamiątkę nie przywraca mu ważności.
• Paszport odnaleziony po wcześniejszym zgłoszeniu utraty trzeba niezwłocznie zwrócić wojewodzie lub konsulowi. Nie można ponownie korzystać z niego w podróży.
• Obowiązek zwrotu dokumentów paszportowych dotyczy również osoby, która utraciła polskie obywatelstwo. Paszport osoby zmarłej także należy przekazać właściwemu organowi.
• Znaleziony cudzy paszport trzeba oddać. Można przekazać go m.in. wojewodzie, konsulowi, Policji lub Straży Granicznej.
• Stary paszport nadal zawiera dane osobowe. Przechowuj go bezpiecznie i oddziel od aktualnego dokumentu, aby uniknąć pomyłki przed wyjazdem.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania